Kierki Polskie
(zapis polski)

Gra dziwiętnastowieczna, w której wygrywa ten z grających, któremu uda się do minimum uniknąć zapisania na swoje konto punktów i lew minusowych. Jest to przede wszystkim gra dla czterech osób, chociaż istnieją warianty dla dwóch do siedmiu grających.


Rekwizyty.


Pełna talia kart (52 karty). Starszeństwo kart od asa do dwójki. Wartość punktowa kart różna w różnych rozgrywkach. W zależności od liczby graczy z talii usuwa się dwójki, z wyjątkiem dwójki kier.

 

Tabela przeliczeniowa.
Liczba graczy                    Liczba usuniętych kart                    Liczba kart w lewie
        Troje                                               2 trefl                                                    3
        Czworo                                           żadna                                                  4
        Pięcioro                                         dwie dwójki                                         5
        Sześcioro                                       trzy dwójki                                           6
        Siedmioro                                      trzy dwójki                                           7

Starszeństwo kart w kolorze.

           As, Król, Dama, Walet, 10,9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2

Starszeństwo kolorów jest następujące (od najstarszego):

Liczba kart w ręce przy różnej liczbie graczy:
Liczba graczy                    Liczba kart w talii                    Liczba kart w ręce

        Troje                                           51                                                17
        Czworo                                       53                                                13
        Pięcioro                                     50                                                10
        Sześcioro                                  49                                                 8   (ostatnia kartę odkłada się)
        Siedmioro                                 49                                                 7

Zasady gry.
Pełna partia kierek składa się z sześciu kolejnych rozdań. W każdym z nich inne karty są minusowe. Gracz, który w danym rozdaniu weźmie jedną lub więcej kart minusowych, zapisuje sobie odpowiednią liczbę punktów minusowych. I tak:

pierwsze rozdanie - nie brać lew           			za każdą wziętą lewę 20 punktów
drugie rozdanie   - nie brać kierów        			za każdą wziętą kartę kierową 20 punktów
trzecie rozdanie  - nie brać dam           			za każdą wziętą damę 60 punktów
czwarte rozdanie  - nie brać panów      			za każdego wziętego króla lub waleta 30 punktów
piąte rozdanie    - nie brać króla kier    			za jego wzięcie 150 punktów
szóste rozdanie   - nie brać ostatniej lewy 			za jej wzięcie 150 punktów

W drugim rozdaniu nie wolno, jeśli ma się inne karty na ręku, wychodzić w kiery.
W piątym rozdaniu nie wolno, gdy ma się inne karty na ręku, wychodzić w kiery; posiadacz króla kierowego - zależnie od umowy - nie ma lub ma obowiązek zrzucić go przy pierwszej okazji. Szóste rozdanie bywa, zależnie od umowy, rozgrywane także w dwu innych wariantach:
bez dwóch ostatnich lew; po 75 punktów za każdą z nich
bez siódmej i ostatniej lewy; też po 75 punktów za każdą z nich.
Za każdą wziętą kartę kierową otrzymuje się 20 punktów minusowych.

Niekiedy, zależnie od umowy, rozgrywane bywa także siódme rozdanie, zwane grą z "rozbójnikiem", "wariatem" lub "lokomotywą". W tej rozgrywce wszystkie karty minusowe z poszczególnych rozgrywek są minusowe naraz (w jednej lewie mogą znaleźć się punkty minusowe po wzięciu lewy, czterech kierów, damy, króla i waleta, króla kier i ostatniej lewy).
Nie wolno  wychodzić w kiery.

Przy grze w kierki w trzy osoby usuwa się z talii dwójkę trefl i każdy z grających otrzymuje po siedemnaście kart. Zasady rozgrywki nie ulegają zmianie, nieznacznie zmienia się zapis punktowy. I tak:
za lewę - 15pkt
za kiery - 20pkt
za damę - 60pkt
za panów - 30pkt
za króla kierowego - 140pkt
za ostatnią lewę - 140pkt (lub za dwie ostatnie po 70pkt)

Punkty plusowe zdobywa się na dwa sposoby: rozgrywka atutowa oraz tzw. loteryjka (loteryjka jest francuską odmiana kierek pod nazwą  – Barbeu).
Loteryjka.
Pierwszego rozdającego wyznacza się przez losowanie. W kolejnych rozgrywkach gracze rozdają karty kolejno. Grę rozpoczyna zawsze gracz na lewo od rozdającego.
Każdy z graczy otrzymuje po 13 kart. Rozpoczynający grę ma obowiązek wyłożyć na stół którąś z posiadanych ósemek. Jeśli nie ma ósemki, obowiązek rozpoczęcia gry przechodzi na następnego gracza. Po wyłożeniu pierwszej ósemki gracze kolejno, w kierunku ruchu wskazówek zegara, wykładają po jednej karcie z ręki na stół. Wolno do leżącej na stole ósemki dołożyć siódemkę lub dziewiątkę w tym samym kolorze, a do nich z kolei dziesiątkę lub szóstkę, rozbudowując w ten sposób kolor w obydwie strony. Wolno w każdej chwili, w momencie swojej kolejki gry, wyłożyć posiadaną na ręku inną ósemkę i w dalszej grze dokładać karty do tej ósemki. Gracz, na którego przychodzi kolej gry, sam decyduje, które z istniejących dla niego możliwości wyłożenia kolejnej karty starszej lub młodszej o jedno oczko od karty leżącej na stole wykorzysta. Nie wolno tylko nie dołożyć karty do układu na stole, jeśli dającą się dołożyć kartę ma się na ręku i przychodzi kolejka gry. Jeśli gracz nie może dołożyć żadnej z kart na stół, traci kolejkę, która przechodzi na następnego gracza. Wygrywa ten z graczy, który pierwszy pozbędzie się wszystkich kart z ręki.
Wygrywający loteryjkę gracz otrzymuje 800 punktów plusowych; gracz, który pozbywa się swoich kart z ręki jako drugi, otrzymuje 500 punktów plusowych. Można rozgrywać loteryjkę nie raz, lecz czterokrotnie - wówczas w każdej rozgrywce pierwsza nagroda wynosi 200pkt plusowych, druga zaś 125pkt.
Przy grze w trzy osoby i jednorazowym rozgrywaniu loteryjki nagrody wynoszą: pierwsza 790pkt, druga 485pkt. Przy grze w trzy osoby i trzykrotnym rozgrywaniu loteryjki nagrody wynoszą: pierwsza 250pkt, druga 175pkt w każdej z loteryjek.
Rozgrywka atutowa.
Drugi zasadniczy wariant zdobywania punktów plusowych to rozgrywka atutowa, rozgrywana czterokrotnie (przy czterech grających) lub trzykrotnie (przy trzech).
W rozgrywce atutowej po rozdaniu kart gracz na lewo od rozdającego (rozgrywający) pierwszy wychodzi z karty, lecz przed tym deklaruje swój kolor atutowy, który będzie obowiązywał w danej rozgrywce.
Istnieje obowiązek dorzucania do koloru.
Nie ma obowiązku przebijania atutem w przypadku nieposiadania koloru.
Za każdą wziętą lewę ten z graczy, który ją wziął, otrzymuje 25 punktów plusowych. Po zakończeniu rozgrywki w następnym rozdaniu kolor atutowy wybiera następny gracz. Cykl rozgrywek kończy się, gdy każdy z graczy wybierał atu i był pierwszym wychodzącym.
Wariant rozgrywki atutowej.
Każdy z grających otrzymuje po 12 kart, pozostałe cztery leżą odkryte na stole (przy trzech grających każdy otrzymuje po 16 kart, pozostałe trzy leżą odkryte na stole). Karty na stole są własnością rozgrywającego; może on włączyć je do swoich kart w ręku, każdemu z pozostałych graczy oddając jedną swoją dowolnie wybraną kartę zakrytą i deklarując kolor atutowy. Gracz rozgrywający może także odstąpić karty na stole i prawo nominowania koloru atutowego w danym rozdaniu któremuś z przeciwników w zamian za zadeklarowaną przez niego ilość punktów plusowych. Deklaracje te odbywają się w trybie licytacji - każdy z graczy, poza rozgrywający, ma prawo zgłosić tę ilość punktów, którą ofiarowuje za karty na stole i prawo nominowania koloru atutowego. Licytację wygrywa ten z graczy, który zgłosił najwyższą ilość punktów. Wówczas włącza on karty ze stołu do swoich kart w ręku, każdemu przeciwnikowi oddając jedną swoją dowolnie wybraną kartę i deklarując kolor atutowy. Rozliczenie z rozgrywającym następuje natychmiast po ukończeniu rozdania.
Jeśli nominujący kolor atutowy zdobył ilość lew punktowo większą niż ilość punktów, które ofiarował za prawo nominowania koloru atutowego (na przykład karty zostały odstąpione za 125pkt, a gracz wygrywający licytację zdobył sześć lew, tj. 150pkt), w zapisie otrzymuje odpowiednio zmniejszoną ilość punktów i odpowiednią ilość punktów otrzymuje gracz, który oddał karty ze stołu do licytacji (w naszym przykładzie: dla gracza wygrywającego licytację - 25pkt; dla oddającego karty do licytacji - 125pkt za odstąpienie kart oraz dodatkowo ta ilość punktów za lewy, które sam zdobył w rozgrywce). Jeśli ilość punktów za lewy zdobyte nie wystarcza do pokrycia zobowiązania, zostają one odpisane z ogólnego zapisu gracza (i dopisane graczowi, który oddał karty ze stołu do licytacji). Można wyobrazić sobie, iż w kolejnych czterech rozgrywkach atutowych licytowanych nominować kolor będzie ten sam gracz.
Gracz rozgrywający ma prawo nie otwierać licytacji. Gdy ją jednak otworzył, ma obowiązek odstąpić karty na stole i prawo nominowania koloru atutowego dającemu najwięcej. Gracz rozgrywający może otworzyć licytację warunkowo, deklarując minimalną liczbę punktów, jaką chce otrzymać za odstąpienie kart ze stołu i nominowanie koloru atutowego (np. 150 punktów). Gdy nie ma chętnych, może obniżyć wymaganą przez siebie liczbę punktów lub samemu nominować kolor atutowy.
Gdy gra się w kierki z "rozbójnikiem",
konieczne są dwie tury rozgrywek plusowych. Wówczas tradycyjnie jedną z nich jest loteryjka, drugą zaś rozgrywka atutowa.

Wykorzystano materiały z: Encyklopedia gier karcianych, wielka księga karciarzy, materialy ze strony Doctorek Home Page, Kurnik.pl, zbiory własne.